Terapia poznawczo-interpersonalna anoreksji u dorosłych

Opisana przez Autorki metoda MANTRA to poznawczo interpersonalne podejście w leczeniu anoreksji u dorosłych, które koncentruje się na cechach osobowości i relacjach podtrzymujących chorobę oraz na budowaniu nowych sposobów radzenia sobie. Wytyczne NICE rekomendują ją jako jedną z trzech terapii pierwszego wyboru dla dorosłych, a badania wskazują na jej szczególną skuteczność u osób z cięższymi postaciami anoreksji (znaczna utrata masy ciała, długi czas trwania choroby) oraz u osób prezentujących typowe dla tego zaburzenia cechy osobowości. Może być stosowana zarówno jako podstawowa forma terapii prowadzonej przez specjalistę, jak i - przy odpowiednim nadzorze medycznym oraz minimalnym kontakcie z psychoterapeutą - w formie programu samopomocowego po leczeniu stacjonarnym, np. w profilaktyce nawrotów.

Największą wartością terapeutyczną niniejszej książki jest połączenie opartego na dowodach modelu MANTRA z bardzo konkretnym, angażującym zeszytem ćwiczeń, który prowadzi osobę z anoreksją krok po kroku przez własny proces zdrowienia.

Lektura tego podręcznika umożliwia - dzięki przełożeniu teorii na praktykę - planowanie działań sprzyjających przezwyciężaniu anoreksji i odzyskiwaniu zdrowia. Model poznawczo interpersonalny został rozpisany na moduły z ćwiczeniami, tabelami, pytaniami oraz przykładami klinicznymi. Książka uczy m.in. wyznaczania celów (SMART, WOOP), projektowania eksperymentów behawioralnych oraz monitorowania postępów, co realnie zwiększa sprawczość i motywację.

Podręcznik MANTRA pokazuje również, w jaki sposób reakcje rodziny - takie jak dostosowywanie się czy postawy określane metaforycznie jako "kangur", "meduza", "nosorożec", "terier" - często nieintencjonalnie wzmacniają mechanizmy anoreksji, oraz daje konkretne narzędzia, aby to zmienić. Dzięki arkuszom przeznaczonym dla osób wspierających książka staje się wspólną przestrzenią do pracy na linii pacjent-bliscy-psychoterapeuta.

Metoda MANTRA przynosi pacjentom kilka istotnych korzyści, które wyraźnie wybrzmiewają na kartach tej książki. Badania pokazują, że osoby leczone tą metodą - zwłaszcza przy pierwszym epizodzie anoreksji - częściej osiągają pełne wyzdrowienie w perspektywie dwóch lat niż w niektórych innych podejściach terapeutycznych. Mniejsze jest zatem ryzyko nawrotu, ponieważ pacjent kończy terapię z konkretnym, indywidualnym planem, co ułatwia utrzymanie zmian w realnych sytuacjach stresu.

dr Izabela Pawłowska

Psycholożka, certyfikowana psychoterapeutka poznawczo-behawioralna, certyfikowana superwizorka PTTPB; wykładowczyni akademicka