Dziennik Reni Spiegel

Jej marzeniem było zostać sławną poetką. Historia sprawiła, że stała się świadkiem epoki. Przejmujący dziennik polskiej Anny Frank już dostępny w Polsce!

Renia jest polską Żydówką z Przemyśla, która zapisuje w zeszytach wiersze, marzenia i emocje pierwszej miłości. Kiedy Niemcy i Sowieci najeżdżają na Polskę w 1939 r., świat Reni rozpada się na kawałki. Oddzielona od matki, obserwuje znikanie kolejnych polskich i żydowskich rodzin wywożonych z miasta przez Sowietów i powstanie przemyskiego getta, do którego ostatecznie trafia.

W cieniu wojny rozkwita jej poetycki talent. Renia zakochuje się też w chłopaku o imieniu Zygmunt. Ich pierwszy pocałunek ma miejsce zaledwie kilka godzin przed wkroczeniem nazistów do miasta. Chłopcu udaje się wyprowadzić Renię i swoich rodziców poza mury getta. I to właśnie on dopisze do jej pamiętnika ostatnie rozdzierające serce słowa:

Trzy strzały! Trzy stracone życia! Słyszę tylko strzały, strzały strzały

Fragment książki

Najbardziej lękam się cieni

Gdy rano w biały dzień

przemknie cień

po mej drodze

Serce me drży spłoszone

i w każdą stronę

rozglądam się we trwodze

cieniom nie można spojrzeć w twarz

cieni nie można uchwycić

dotknąć, zapytać, zaglądnąć weń

nawet się nie wie czyj to był cień

Pełza szarawa się ślizga

w dziwne zygzaki się mieni

i najbardziej lękam się cieni

O książce

Renia chciała pisać wiersze, zakochać się i głośno śmiać. Zamiast tego przyszło jej dorastać w cieniu wojny i getta. Jej poetycki dziennik to niezwykle poruszający zapis uczuć dziewczyny, której głos przetrwał, choć jej życie zostało brutalnie przerwane. Współodczuwałam z nią strach, ból, tęsknotę i miłość. Historia Reni poruszyła mnie do głębi i brzmi dziś jak ważne ostrzeżenie przed tym, jak krucha jest wolność i jak łatwo świat zapomina o człowieczeństwie.

AGNIESZKA WIĘDŁOCHA

O autorce

RENIA SPIEGEL urodziła się 18 czerwca 1924 w Uhryńkowcach, gdzie jej ojciec, Bernard Spiegel, pełnił funkcję zarządcy dóbr. Jej młodsza siostra Ariana przed wojną występowała w filmach i dużo czasu spędzała z matką w Warszawie, Renia zaś mieszkała z dziadkami w Przemyślu i tam uczęszczała do Gimnazjum Żeńskiego im. Marii Konopnickiej. W styczniu 1939 roku Renia zaczęła pisać pamiętnik, w którym notowała także swoje wiersze. Po zajęciu Przemyśla przez Niemców trafiła wraz z rodziną do miejscowego getta. Została zastrzelona przez nazistów krótko po osiemnastych urodzinach, 30 lipca 1942 roku.