Cienie Turynu

Gdy zamordowany zostaje ekscentryczny architekt Garrone, sycylijski komisarz Santamaria zaczyna lustrować od środka świat turyńskiej burżuazji. Świat znudzony, pogrążony w rutynie i codzienności, który szybko zaczyna wciągać śledczego w swoje towarzyskie gry, mające na celu choć trochę ubarwić egzystencję. Massimo Campi i Anna Carla urządzają sobie swoiste theatrum mundi, obsadzając znajomych w roli aktorów.

Cienie Turynu to arcyciekawy kryminał, który zrewolucjonizował włoskie podejście do tego gatunku. Fruttero i Lucentini pokazują, że lekka konwencja kryminału może być znakomitym narzędziem do formułowania ważnych obserwacji na temat społeczeństwa ówczesnego Turynu. To właśnie ten aspekt środowiskowy sprawił, że powieść duetu przeszła do klasyki włoskiej literatury.

Nie muszę chyba mówić, że połączenie kryminału z komentarzem społecznym i latami 70. we Włoszech potencjalnie trafia do mnie w sedno. Tak było i tym razem!

Komiczność postaci nie jest tu ani nachalna, ani oczywista. Autorzy w inteligentny sposób obnażają wady turyńskiej burżuazji - przekonanej o własnej wyjątkowości, a w rzeczywistości żałośnie uwikłanej w konwenanse. Szczególnie przypadł mi do gustu portret amerykanisty Bonettego. Właśnie na tym opiera się komediowy wymiar tej powieści: próżno szukać tu natłoku dowcipów czy sytuacyjnego humoru. Komizm wyrasta raczej z obserwacji bohaterów i ich świata (choć, nie ukrywam, z początku parę razy się zaśmiałem).

Także styl pisania i konstrukcja książki wyraźnie odbiegają od klasyki gatunku. Zagadka kryminalna rozciąga się tu na całe pięćset stron, ale przede wszystkim daje się poznać od strony wyśmienitej literacko. Z mojego doświadczenia mogę powiedzieć, że im dłużej pozwalałem sobie przewracać kolejne kartki, tym mocniej wnikałem w język powieści i jej nastrój. Notka dla tych, którzy czytali: scena na Balunie to jedna z najlepiej napisanych scen, jakie ostatnio czytałem.

Sama intryga mnie zaskoczyła. Morderca nie pojawił się znikąd, a autorzy sprytnie zbijali mnie z tropu, trzymając w niepewności do samego końca.

Trudno wreszcie nie wspomnieć o jeszcze jednym, istotnym bohaterze tej powieści. O Turynie. Mieście surowym, trudnym, mającym swoje blaski i cienie. Mieście, które przesiąka ludzi swoją turyńskością i nie opuszcza ich…

Współpraca barterowa z Wydawnictwem Noir sur Blanc