Kundel

Historia lubi zataczać ogromne kręgi tego, co wydarzyło się w czasie okupacji tam, gdzie pozostawili po sobie ślady zamordowani naziści, a właściwie to, co oni robili wówczas i dlaczego tak się działo, że tak łatwo należy się odsunąć od tych, co mogli być przyjaciółmi, a nie wrogami, czy warto, a może jednak nie.

Jak poradzi sobie debiutujący autor Pan Krzysztof Papiernik, umieszczając głównego bohatera dawnego polskiego policjanta, śledczego obecnie III Rzeszy Alberta Dannera w świecie, gdzie prawda jest najważniejsza, a życie ludzkie nie jest wystawione na sprzedaż i tego próbowałam, się dowiedzieć czytając, książkę należącą do gatunku literackiego kryminał pt. ''Kundel''.

Co do nadanego tytułu książce nie podoba mi się. Być może w trakcie czytania jej i poznawania bohaterów nabierze ona kolorytu oraz przekazu tego, co chciał autor w niej zawrzeć najcenniejszego.

Ufam w ciemno, że prawda dokonanych niesprawiedliwie zabójstw ujrzy światło dzienne w tunelu, czy jednak trzeba poprowadzić grę na zwłokę, gdzie należy żyć w niepewności jutra, toczyć walkę z samym sobą, czy będzie potrzeba pomoc uczciwych w miejscach, do których prowadza tropy zmaga się Albert Danner główny bohater obecnie śledczy w III Rzeszy.

W czytanym przeze mnie kryminale poznaje się losy bohaterów, zdarzenia fikcyjne, ale z czasem przy uważnym rozeznaniu tematycznym można zauważyć ślady, jakie pozostawiła za sobą przeszłość i ci, którzy z uśmiechem na twarzy bądź wykonywali rozkazy o dokonaniu morderstw na Żydach i Polakach.

Tak na dobrą sprawę kryminał pt. ''Kundel'' jest trudny w zrozumieniu przebiegu przesłuchania z tego względu, że można łatwo się w nich zagubić. Trwają jak dla mnie za długo.

W tekstach dialogowych zostały zamieszczone wulgaryzmy. Być może wynikały one z sytuacji, w jakiej znajdowali się bohaterowie, a to nie zawsze służy kontynuacji dalszego poznawania ciągu toczących się wydarzeń wywołujących w wyobraźni zbyt mocne obrazy tego, czego nie powinno mieć w ogóle miejsca.

Nie polecam czytać tego kryminału.

„Kundel” Krzysztofa Papiernika to mroczna, duszna powieść noir osadzona w realiach okupowanej Łodzi, która łączy w sobie elementy kryminału, thrillera psychologicznego i literatury historycznej. To książka, w której śledztwo staje się jedynie pretekstem do pokazania znacznie głębszej historii o winie, współudziale i moralnym rozpadzie człowieka w świecie, gdzie granice dobra i zła zostają brutalnie zatarte. Autor tworzy opowieść ciężką, niepokojącą i pełną napięcia, w której atmosfera miasta pod okupacją staje się niemal osobnym bohaterem.

Styl Krzysztofa Papiernika jest gęsty, surowy i bardzo sugestywny. Narracja ma w sobie coś niepokojącego – jest momentami chaotyczna, celowo niejednoznaczna, co dobrze oddaje stan psychiczny głównego bohatera. Autor nie ułatwia czytelnikowi odbioru, zmuszając go do ciągłego kwestionowania tego, co prawdziwe, a co zniekształcone przez perspektywę narratora. Emocje w książce są ciężkie i przytłaczające: dominuje poczucie winy, lęk, paranoja, moralne zmęczenie i narastająca bezsilność wobec systemu, który niszczy jednostkę.

Fabuła koncentruje się wokół Alberta Danner – byłego polskiego policjanta, który w czasie okupacji pracuje jako śledczy w służbie III Rzeszy. Prowadzi on dochodzenie w sprawie serii tajemniczych zabójstw nazistowskich działaczy, poruszając się po mieście pełnym napięć, zdrad i przemocy. Łódź ukazana jest jako przestrzeń całkowicie przekształcona przez okupanta – miejsce, gdzie ludzie tracą swoje tożsamości, a życie staje się walutą bez wartości. Danner sam mieszka w kamienicy odebranej żydowskiej rodzinie, co dodatkowo podkreśla jego uwikłanie w system, któremu służy. W trakcie śledztwa coraz bardziej pogrąża się w uzależnieniu od substancji, które zacierają jego percepcję rzeczywistości, a granica między prawdą a halucynacją zaczyna się rozmywać.

Bohaterowie tej powieści są niejednoznaczni i moralnie skomplikowani. Albert Danner to postać rozdarta – nie w pełni ofiara, ale też nie do końca oprawca. Jego działania wynikają z kombinacji strachu, oportunizmu i wewnętrznego chaosu. To narrator, któremu nie można ufać, co dodatkowo wzmacnia niepokój czytelnika. Postacie drugoplanowe są równie wieloznaczne – każdy z nich funkcjonuje w świecie, gdzie przetrwanie często oznacza kompromis z własnym sumieniem.

W książce pojawiają się motywy współudziału w zbrodni, utraty tożsamości, degradacji moralnej, uzależnienia oraz miasta jako przestrzeni zepsucia i przemocy. Istotnym elementem jest również perspektywa okupacji, która pokazuje, jak system totalitarny wpływa na jednostkę i zmusza ją do wyborów pozbawionych realnej alternatywy. To także historia o złudzeniu kontroli i o tym, jak łatwo człowiek może stać się narzędziem większej machiny.

Podczas czytania towarzyszy nieustanne napięcie, dyskomfort, a momentami wręcz przytłoczenie. To książka, która nie daje wytchnienia – zmusza do konfrontacji z trudnymi pytaniami o granice moralności i odpowiedzialności. Czytelnik odczuwa niepokój, zagubienie, ale też fascynację psychologiczną głębią bohatera i świata, w którym funkcjonuje.

„Kundel” to propozycja dla czytelników ceniących mroczne, nieoczywiste powieści historyczne i noir, które bardziej analizują psychikę niż rozwiązują zagadkę kryminalną. Szczególnie przypadnie do gustu osobom lubiącym literaturę wymagającą, ciężką emocjonalnie i pozostawiającą wiele pytań bez jednoznacznych odpowiedzi.

To duszna, przejmująca i niepokojąca opowieść o człowieku uwikłanym w system, z którego nie ma łatwej ucieczki – i o cenie, jaką płaci się za przetrwanie w świecie, który dawno przestał być moralnie prosty.