Zły opiekun

Są rany, które nigdy się nie zabliźniają. I zemsta, która domaga się finału.

"A gdy już będziesz gotowy, odszukaj człowieka o imieniu Hubert i nazwisku Grabiec. Stań przed nim, spójrz mu głęboko w oczy, pozdrów ode mnie i zabij z zimną krwią"

Niektóre historie czyta się z zapartym tchem. Są też takie, które zostawiają po sobie ciężar, złość, smutek i mnóstwo pytań. "Zły opiekun" to właśnie jedna z tych historii.
Marcel Moss po raz kolejny udowadnia, że doskonale odnajduje się w thrillerach psychologicznych, w których największym zagrożeniem nie są potwory z koszmarów, lecz ludzie – ci, którzy na co dzień mijają nas na ulicy, cieszą się zaufaniem innych i ukrywają swoje prawdziwe oblicze za maską normalności.
To drugi tom cyklu o Kornelu Malickim i zdecydowanie warto sięgnąć wcześniej po "Porzucone dziecko", ponieważ wydarzenia z poprzedniej części mają ogromny wpływ na motywacje głównego bohatera oraz jego emocjonalną drogę.
Historia rozpoczyna się od tragedii, która wydarzyła się podczas młodzieżowego obozu nad Jeziorem Solińskim w 2007 roku. Strzelanina, niewyjaśnione motywy sprawcy, zaginięcie jednej z uczestniczek oraz tajemnice, które nigdy nie ujrzały światła dziennego, stają się fundamentem opowieści rozgrywającej się niemal dwadzieścia lat później.
Kornel Malicki przyjeżdża do Wołkowyi pod pretekstem zbierania materiałów do reportażu o masakrze. Bardzo szybko okazuje się jednak, że książka jest jedynie przykrywką. Tak naprawdę kieruje nim potrzeba zmierzenia się z własną przeszłością, bólem i człowiekiem, który od lat pozostaje symbolem niewyjaśnionych krzywd. Jednocześnie Kornel sam próbuje odnaleźć się po ogromnej osobistej stracie, dlatego jego historia jest pełna emocji, wewnętrznych konfliktów i desperackiej potrzeby poznania prawdy.
Największą siłą tej powieści są jednak nie same zagadki kryminalne, lecz psychologia bohaterów. Marcel Moss bardzo odważnie porusza temat przemocy psychicznej i fizycznej, samotności, odrzucenia przez rówieśników, obojętności dorosłych oraz traum, które potrafią zniszczyć człowieka na całe życie. Pokazuje, jak często największe tragedie rodzą się z wieloletnich zaniedbań, milczenia i braku reakcji tych, którzy powinni chronić dzieci.
Autor nie moralizuje. Pozwala czytelnikowi samodzielnie ocenić bohaterów, jednocześnie uświadamiając, że zło bardzo rzadko pojawia się nagle. Często dojrzewa latami, karmione cierpieniem, upokorzeniem i poczuciem całkowitej bezsilności.
Ogromnym atutem książki jest klimat. Bieszczady, niewielka miejscowość, zamknięta społeczność i tajemnice sprzed lat tworzą duszną, niepokojącą atmosferę. Z każdą stroną napięcie rośnie, a kolejne odkrywane sekrety sprawiają, że coraz trudniej odłożyć książkę choćby na chwilę.
Marcel Moss po mistrzowsku manipuluje oczekiwaniami czytelnika. Gdy wydaje się, że wszystko zaczyna układać się w logiczną całość, autor jednym zwrotem akcji burzy całą dotychczasową pewność. Finał, jak to u niego bywa, zaskakuje, szokuje i pozostawia ogromny niedosyt, jednocześnie otwierając drzwi do kolejnej części cyklu.
To nie jest lekka historia. To thriller, który momentami boli, irytuje i zmusza do refleksji nad tym, jak ogromny wpływ na dorosłe życie mają wydarzenia z dzieciństwa. To opowieść o zemście, poczuciu winy, stracie i konsekwencjach decyzji podejmowanych wiele lat wcześniej.
Jeżeli lubicie thrillery psychologiczne, w których liczy się przede wszystkim mroczny klimat, skomplikowane relacje między bohaterami i stopniowo odkrywane tajemnice, "Zły opiekun" z pewnością spełni Wasze oczekiwania. To kolejna książka Marcela Mossa, która udowadnia, że największy strach nie kryje się w ciemności, lecz w ludzkiej psychice.

W jednym z wywiadów/podcastów Marcel Moss wyznał szczerze, że nie pisze swoich książek dla zdobycia prestiżowych nagród literackich. Dla pisarza uwielbiającego mieszankę gatunkową sensacja/kryminał/thriller najważniejsze jest, by podać swoim odbiorcom to, co sam lubi czytać. Jego teksty muszą zawsze opierać się też o warstwę psychologiczną- Marcel Moss nie boi się przyznać, że sam, jako dziecko, doświadczył wiele złego. Być może, na kartach swych książek, ma teraz okazję zemścić się na swoich oprawcach. Jeśli tak właśnie jest- doskonale go rozumiem, choć bardzo proszę każdego czytelnika, by książki NIGDY nie stały się inspiracją do złych, makabrycznych i nieodwracalnych czynów. Nie tędy droga!

Ten, kto doskonale zna już twórczość Marcela Mossa wie, że autor, w sposób dosadny, porusza trudne, smutne i wciąż ukrywane problemy, jakimi są choćby uzależnienia, hejt w sieci czy przemoc fizyczna oraz psychiczna. Teksty pisarza warto więc czytać, ale czy przez szokujące rozdziały przebrną ludzie wrażliwi, delikatni, o słabych nerwach? Wyrokować nie mogę i też nie chcę, ale dla wielu może być to swego rodzaju wyzwanie czytelnicze.

Co jeszcze bardziej istotne, najnowsza historia, czyli „Zły opiekun”, to kontynuacja, druga część historii Kornela Malickiego, sławnego pisarza, reportażysty. Czytanie cyklu w sposób chronologiczny jest dobrą opcją, ale nie niezbędną. Od samego początku akcja jest nakierowana tak, byśmy mogli o wszystkim sobie przypomnieć i z wypiekami na twarzy śledzić następujące po sobie wydarzenia. Odniesienia do wydarzeń sprzed lat mają swój konkretny cel, ale jaki? Warto samemu się o tym przekonać.

Jak podkreślił Marcel Moss, „są rany, które nigdy się nie zabliźniają i zemsta, która domaga się finału”. Zapewne zemstę na osobie trzeciej często odbiera się negatywnie i jest uznawana za nieprzynoszącą ukojenia, lecz postawa Kornela Malickiego jest w pełni uzasadniona. Lipiec 2007-kwiecień 2026 to daty bardzo od siebie odległe, ale autor często oscyluje między tym, co było i co ma miejsce teraz. Dzięki temu zabiegowi literackiemu zdajemy sobie sprawę, jak mocno przeszłość potrafi wpłynąć na postawę dorosłego człowieka. Nie inaczej dzieje się, jeśli chodzi o pierwszoplanową postać Kornela Malickiego. Będąc u szczytu literackiej sławy ciągle myśli on o ranach zadanych wcześniej. Co jednak zrobić, gdy planowanie zemsty nie idzie według ściśle założonego planu, a kłopoty zaczynają się mnożyć? Czytelnikom obiecać można jedno: autor tak zaplanował fabułę swojej książki, byśmy odczuwali wiele emocji pasujących do mroczej opowieści. Jeśli napiszę coś więcej- zdradzę zbyt wiele. Dlatego bez grama skrępowania mogę polecić zarówno pierwszą, jak i drugą część cyklu. Wszystkie elementy powieści znakomicie ze sobą korespondują, a czytelników warto zostawić w niepewności i nie odkrywać wszystkich kart. Dodam jedynie, że odwaga Marcel Mossa jako pisarza jest tu chwilami niewyobrażalna- za to właśnie cenię go najbardziej.

Policjanci czasem narzekają na rutynę w pracy i brak wrażeń niczym z filmu sensacyjnego. Nie w przypadku Marcela Mossa, który w „Złym opiekunie” od razu stawia na elementy mogące pasować nawet i do horroru. Mnie samej niemal natychmiast przypomniał się prawdziwy dramat z 2011, którego autorem był obywatel Norwegii, Andres Breivik. Autor idealnie podkreślił, że nawet w wykreowanej przez siebie fikcji literackiej światem może rządzić zło, a ludzie, niekoniecznie dorośli, są zdolni do największych okrucieństw. Zgodzisz się z tym, Drogi Czytelniku? Czy naprawdę czasem wystarczy jedno słowo, by rozdrapać stare rany? Jestem przekonana, że niektóre wspomnienia są niczym wulkan- długo pozostają uśpione, by nagle wybuchnąć.

Na uwagę zasługuje też osoba Patrycji, córki Kornela, która nie wierzy w zmianę zachowania ojca. Ale czy osoba zraniona jako dziecko i przechodząca żałobę w czasie dorosłym może jeszcze być szczęśliwa? Oto jest pytanie.
Autor solidnie udowadnia nam też, że nikt nigdy nie musi wyglądać jak zabójca. Skrót fabuły ujęty na okładce prowadzi czytelników do makabrycznego zdarzenia, ale dlaczego nastolatek, Michał Kitler, pozbawił życia niewinne osoby, by potem samemu popełnić samobójstwo? Cóż, niczego zdradzać nie mogę i też nie chcę, lecz bywa tak, że na wyrządzone zło składają się wbijane latami szpilki. Jeśli ktoś chce poznać szczegóły- zapraszam do lektury.

Umyślnie nie podaję wszystkich wątków, a także imion bohaterów. Opowieści Marcela Mossa są zawsze tak skonstruowane, że trzeba je czytać do ostatniego słowa i tym samym nie dzielić skóry na niedźwiedziu. Jeśli więc już nam się wydaje, że złapaliśmy winnego, poczekajmy z piciem szampana do końca. Cykl ten to też nie dylogia- końcowe słowa CIĄG DALSZY NASTĄPI są na to wystarczającym dowodem. Co jeszcze czeka Kornela Malickiego? Zobaczymy- Marcel Moss w swej kreatywności jest zdolny do wszystkiego.