Cierpki owoc. Małe prace piórem

Cierpki owoc to zbiór małych próz, szkiców i esejów pisanych piórem uważnym, osobnym i nieufnym wobec łatwych odpowiedzi. Teksty Witolda Kalińskiego krążą wokół pamięci, polskości, Ukrainy, Europy Środkowej, Austro-Węgier i ojczyzny rozumianej nie jako hasło, lecz jako trudne doświadczenie języka, historii i miejsca.

To małe formy o sprawach, które długo zostają na języku.

Doznanie ojczyzny jest procesem, trwającym od niemowlęctwa głęboko w dojrzałość, kto ją osiąga. Jak w przypadku rafy koralowej, poczucie to narasta pod wodą, by z czasem wychylić się nad poziom oceanu. Jeśli się powiedzie, uformuje atol, na którym da się mieszkać. Zarazem ładna to, lecz niezmiernie upraszczająca metafora, bo od razu zaprzeczy jej milion właśnie tę twoją rafę tworzących żyjątek-egoizmów, które nieuchronnie oznajmiają swoje osobnicze cele: a to trwania w konformizmie, a to ubiegania się o wygraną w najbardziej popularnej grze austriackich oficerów: w dupniku, czyli bycia celebrytą, personą.

Aż dziwne, że przeżywana w ciszy przez jednych, przez innych zaś cynicznie ujeżdżana ojczyzna trwa nadal. Od rewolty 1989 roku upłynęło kolejne trzydzieści sześć lat. Stara krypa wciąż się kołysze na fali, jakby miałatego samego szypra od czasów Piotra Skargi. Jesteśmy na pokładzie i nikt prawie nikt nie wyskakuje na zwodniczy grzbiet pląsającego w wodzie delfina. Cieszymy się rzadko, oburzamy co dnia. Jesteśmy.

z eseju Ojczyzna

Witold Kaliński filolog, były nauczyciel warszawskich liceów. Wydał m.in. antologię dla ostatniej klasy liceum pt. Poezja naszego wieku (WSiP 1992), dwa tomiki poezji oraz obszerny esej Opowieść o ludziach w Dolinie Popradu (2021). Jego eseje, artykuły, felietony ukazywały się m.in. w Pamiętniku Literackim, Kwartalniku Literackim WYSPA, a także w Almanachu Muszyny i innych lokalnych periodykach Sądecczyzny. Obecnie aktywny w Stowarzyszeniu Amici Hungariae, afiliowanym w starym Sączu.