Utopia przeciw uwikłaniu

Tomasz Polak przedstawia uniwersalne wzory skutecznego radzenia sobie z systemową przemocą i zniewoleniem, które dotykają każdą i każdego z nas. Polak wychodzi od przykładu Sycylii - wyspy, której mieszkańcy przez stulecia stawiali opór kolejnym próbom kolonizacji. Posługuje się pojęciem sycylijskości (sicilianita), czyli postawy, która wykształciła się poprzez długotrwałe obcowanie z narzuconą władzą, i polega na przyjęciu tej władzy bez podporządkowania się jej.

Wykorzystując kultową sycylijską powieść, Lamparta Tomasiego di Lampedusy, Polak charakteryzuje trzy kategorie ludzi-drapieżników zamieszkujących świat: lamparty, szakale i hieny. Z pomocą tych kategorii opisuje pogarszającą się sytuację geopolityczną i opresyjny porządek społeczny, w które jesteśmy uwikłani. Uwolnienie się od nich byłoby możliwe, gdyby wzorem Sycylii wytworzyć sieć mikro- i makrorozwiązań określanych przez Polaka jako rozproszenie odpowiedzialności oraz pragmatyczna solidarność. Rozwiązania te wydają się utopijne, ale przecież utopia nie oznacza czegoś, czego nie można urzeczywistnić.