Między materializmem a dualizmem: panpsychizm jako metastanowisko w filozofii umysłu

Panpsychizm w ujęciu Artura Koseckiego to nie konkurencyjna teoria metafizyczna, lecz pojęciowa rama analizy sporu dotyczącego problemu relacji umysł–ciało. Autor pokazuje, że rdzeniem tej polemiki są zagadnienia świadomości fenomenalnej i sprawczości zdarzeń mentalnych oraz wyjaśnia, dlaczego ani materializm, ani dualizm nie udzielają w pełni satysfakcjonującej odpowiedzi w tych obszarach. Perspektywa metastanowiska odsłania podobieństwa między niestandardowym fizykalizmem, dualizmem, idealizmem, teorią podwójnego aspektu oraz innymi stanowiskami proponującymi rozwiązania problemu psychofizycznego, a zarazem przesuwa ciężar dyskusji na problem składania. Książka łączy zarys historyczny ze współczesną rekonstrukcją stanowisk m.in. A.N. Whiteheada, C. Hartshorne’a, D.R. Griffina, T. Nagela, D. Chalmersa, G. Strawsona i T.L.S. Sprigge’a, oferując narzędzia porównawcze i nowe kierunki badań.

Omawiane opracowanie stanowi od strony treści istotny krok w kierunku systematycznego ujęcia panpsychizmu jako metastanowiska i rzuca nowe światło na współczesne debaty w filozofii umysłu, przyczyniając się do ich dalszego rozwoju. Od strony metodologicznej książka odpowiada standardom filozofii analitycznej. Używane pojęcia są jasno oraz jednoznacznie zdefiniowane.

Z recenzji prof. dr. hab. Józefa Bremera

[Książka] zawiera oryginalną tezę, dyskutuje problem aktualnie obchodzący filozofów, psychologów, wszystkich zainteresowanych naturą ludzkiego umysłu i świadomością. Opiera się na rozległej erudycji, rysując zarówno historyczną, jak i współczesną panoramę poglądów na temat panpsychizmu. Napisana jest dobrym, jasnym stylem.

Z recenzji prof. dr. hab. Roberta Piłata

Artur Kosecki – filozof, adiunkt w Instytucie Filozofii i Kognitywistyki Uniwersytetu Szczecińskiego. Zajmuje się filozofią umysłu i metafizyką, metodologią filozofii oraz historią wczesnej filozofii analitycznej; łączy perspektywę historyczno-analityczną z problematyką współczesnych debat, zwłaszcza wokół panpsychizmu i inżynierii pojęciowej. Kierował grantem NCN PRELUDIUM (2017–2019), poświęconym metodzie parafrazy w sporach ontologicznych. Odbył staż badawczy na University of Aberdeen, finansowany przez The Bednarowski Trust (maj–czerwiec 2023). Publikował m.in. w czasopismach: „Theoria”, „Organon F”, „Kriterion”, „Phenomenology and Mind”, a także w „Filozofii Nauki” i „Rocznikach Filozoficznych”.