Nacjonalizm i tajemnica

Książka Barłowskiego pokazuje, że w normatywnym projekcie ideologicznym, jakim jest pisarstwo Dmowskiego, istnieje obszar, który niełatwo przykroić do założonych z góry wyobrażeń i przekonań. Jest nim twórczość literacka, najmniej znana, a rozwijana raczej na marginesie działalności pisarskiej ojca polskiego nacjonalizmu, składająca się głównie z dwóch powieści, W połowie drogi i Dziedzictwo , oraz kilku młodzieńczych opowiadań, w których przypadki pojedynczych bohaterów świata powieściowego nie zawsze pokrywają się z deklarowaną w pismach politycznych normatywną wizją Polaka – na wskroś heteroseksualnego mężczyzny i nieugiętego patrioty. Dmowski – uważany za jednego z najważniejszych pisarzy i ideologów polskiego nacjonalizmu, monumentalny pomnik i bezsprzeczny fundament endeckiego etosu – okazuje się dla Barłowskiego pełen niejednoznaczności, sprzeczności i pęknięć. Podejrzliwa postawa autora, który korzysta z osiągnięć gender i masculinities studies , polega na rewizji dotychczasowych przekonań. Trudno wyobrazić sobie inne ramy metodologiczne do badania problematyki męskości i męskich reprezentacji niż gender studies , poszerzone o perspektywę studiów nad mężczyznami czy teorią queer . Twórczość Dmowskiego staje się tutaj laboratorium rozmaitych zagadnień tożsamościowych nacjonalistycznego imaginarium, które Barłowski rozpracowuje z dużą drobiazgowością i przenikliwością. Z recenzji dra hab. Tomasza Kaliściaka, prof. UŚ